Przekształcenie podmiotów gospodarczych - po co inni to robią?

Prowadzenie działalności biznesowej/gospodarczej jest obarczone różnego rodzaju ryzykiem. Wymaga ostrożności, planowania długofalowego, a także szeregu bieżących działań. Zmieniające się otoczenie prawne, rynek lokalny, krajowy i międzynarodowy, a także zmiany geopolityczne wymagają odpowiedniej reakcji. Nic nie jest dane raz na zawsze. Nie ma też żadnej gwarancji, iż decyzje podjęte jakiś czas temu są nadal prawidłowe.

2017-12-04 00:00:00

W tej sytuacji zarządy spółek, ale i wspólnicy różnego rodzaju spółek osobowych, winni mieć świadomość, że zarówno osobowość danego podmiotu gospodarczego, jak i jego forma organizacyjna mogą, a czasem muszą ewoluować lub, co gorsza, musi nastąpić zmiana degresywna. 

Jest więc wiele powodów, dla których warto pamiętać, iż prawo handlowe – Kodeks spółek handlowych – przewiduje różne możliwości szerokiego przekształcenia spółek. Co ważne, możliwości przekształcania dotyczą wszystkich spółek, zarówno osobowych, jak i kapitałowych. Również przedsiębiorca będący osobą fizyczną może dokonać przekształcenia w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

Do jednej z najistotniejszych przesłanek powodujących podejmowanie działań w zakresie przeprowadzenia przekształcenia danej spółki jest jej sytuacja ekonomiczna.

Zarówno rozwój, jak i pogorszenie sytuacji powinny powodować przeprowadzenie analizy, czy w danej sytuacji faktycznej nie jest uzasadniona zmiana osobowości prawnej spółki lub zmiana jej formy organizacyjnej. Zmiana formy to nic innego, jak przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną czy nawet komandytowo-akcyjną. Nie występuje tu zmiana osobowości prawnej, ale zupełnie zmienia się forma działania.

Do decyzji ekonomicznych w zakresie podjęcia procedury przekształceniowej można też zaliczyć przekształcenie poprzez podział albo połączenie. Nie zawsze bowiem uzasadnione organizacyjnie i ekonomicznie jest prowadzenie wielooddziałowej spółki o różnorodnym profilu działania. Innym razem jak najbardziej sensowne jest połączenie dwóch spółek o tym samym profilu lub o uzupełniającym w spółce przejmującej know-how spółki przejmowanej.

Bardzo ważnym powodem podejmowania aktywnych działań w zakresie zmian osobowości prawnej lub formy działania jest chęć ograniczenia odpowiedzialności zarówno wspólników, jak i osób sprawujących funkcje kierownicze.

Trzeba przypomnieć, iż w spółkach osobowych (spółka jawna, partnerska, komandytowa, ale i spółka cywilna unormowana w Kodeksie cywilnym – art. 860 i nast.) wspólnik odpowiada całym swoim majątkiem. Pewien wyjątek stanowi tu grupa wspólników spółek komandytowych będących komandytariuszami, acz pod pewnymi rygorami. W spółkach kapitałowych, co do zasady, odpowiedzialność wspólników jest ograniczona do wysokości wniesionych udziałów.

Przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową może wiązać się ze wzrostem rozmiaru prowadzonej działalności, a także z chęcią wprowadzenia spółki na giełdę (co jest możliwe jedynie w przypadku spółki akcyjnej lub komandytowo-akcyjnej). Innym ważnym powodem podejmowania decyzji przekształceniowych jest optymalizowanie zarządzania spółką, jej oddalonymi oddziałami czy też zakładami usytuowanymi w strefach ekonomicznych lub zakładami usytuowanymi poza granicami Polski.

W ostatnich latach wyraźnie wzrasta liczba przekształceń spółek kapitałowych zmieniających się w spółki osobowe. Głównym powodem takich decyzji jest w głównej mierze chęć zmniejszenia obciążeń podatkowych. Jak wiadomo, spółka kapitałowa jest podatnikiem podatku dochodowego, podatek jest zatem płatny zarówno na poziomie spółki (podatek dochodowy od osób prawnych – CIT), jak i przez wspólników w momencie wypłaty dywidendy (podatek dochodowy od osób fizycznych – PIT). Natomiast w przypadku spółki osobowej podatek dochodowy występuje wyłącznie na poziomie zysków należnych wspólnikom.              

Istnieją też inne powody dokonywania przekształceń ze spółki kapitałowej w spółkę osobową. Wymienić można np. fakt, iż spółkach osobowych łatwiejsze i mniej sformalizowane jest pobieranie zaliczek z zysku, dysponowanie zasobami spółki czy w końcu prowadzenie rachunkowości.

Wspomniane przepisy Kodeksu spółek handlowych wprost regulują, które podmioty mogą się przekształcać. Tak więc zgodnie z aktualnymi zapisami Kodeksu:

  • spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna (spółka przekształcana) może być przekształcona w inną spółkę handlową (spółkę przekształconą),
  • spółka cywilna może być przekształcona w każdą spółkę handlową, jednakże w przypadku przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną, stosuje się inny reżim prawny,
  • przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą).

Niestety, nie każda spółka może się przekształcić. Istniejące ograniczenia dotyczą spółek w likwidacji, które rozpoczęły już podział majątku, a także spółek będących w upadłości.

Autor: mec. Mariusz W. Gotowicz – doradca podatkowy, właściciel Kancelarii Doradztwa Podatkowego Mariusz Gotowicz w Bydgoszczy

patroni merytoryczni
  • PSPA
  • PGM
  • ZPL
  • PZPM
  • SKFS
  • ITS
  • GFP Legal
  • PZWLP
  • PZPO
  • Partnerstwo dla bezpieczenstwa drogowego
  • Piszcz i Wspolnicy
ZNAJDŹ NAS: